Feeds:
Wpisy
Komentarze

Wprost nie mogłem się doczekać tego wydania, wreszcie jest! Przepiękna antologia krótszych i dłuższych komiksów Janusza Christy, tych spoza świata dzielnych wojów czy równie dzielnych marynarzy. Album ukazał w identycznej formie edytorskiej co wcześniej wydana Złota Kolekcja Kajko i Kokosza. Jeżeli traktować to jako serię, wliczając publikację ze szkicami, to jest to formalnie ósmy album w tej linii.

Tak zresztą to wydanie traktuje wydawca. W identycznej formie wydano też Szkołę latania, poniżej fotka od strony grzbietów – jak widać, najnowsze wydanie jest całkiem grubaśne! Ponad 230 stron!

Podobne wydanie już kiedyś Egmont nam zaprezentował, ale obecne nie jest nową edycją, różnic jest bardzo dużo! Stare wydanie zawierało też historyjki w których pojawiał się i Kajtek i Koko, w nowym nie znajdziemy w ogóle komiksów z tymi bohaterami. W starym były też dwa albumy z serii Gucek i Roch, tych także tutaj nie uświadczymy, ale od razu warto zaznaczyć, że Gucek i Roch także trafią do tej serii, we wstępie zapowiedziano kolejny album, poświęcony właśnie tym postaciom! Tak więc nie ma tutaj mowy o starym / nowym wydaniu, to co otrzymujemy to całkowicie nowa publikacja, choć siłą rzeczy chyba trzeba będzie w paru miejscach zaznaczyć pewne koligacje.

No dobrze, to czas zacząć, oto prawdziwa perełka: Pan Paparura i pies Aj oraz inne historie! Wydanie, będę się powtarzał, przepiękne, twarda oprawa, stylowy grzbiet (który niestety lubi pękać), super papier. Prywatnie nie podoba mi się szata graficzna jaką zastosowano na okładkach, ma swój urok, ale Christa to mistrz rysunku, szkoda iść w taki minimalistyczny styl. Jest natomiast charakterystyczna, albumy te od razu rzucają się w oczy, z pewnością „wyróżniają się z tłumu”. Zresztą nie ma co oceniać książki po okładce.

Z tyłu mamy opis zawartości, do tego od razu zaznaczono, że wstęp napisał Tomasz Kołodziejczak, a posłowie Krzysztof Janicz. Krzysiek to wręcz maniak twórczości Christy, oczywiście w pozytywnym znaczeniu, więc to z pewnością już gwarantuje wysoki poziom. Znany jest też jako kapral z bloga Na Plasterki!!! Moment, kapral? Dlaczego na okładce tak wyjątkowego wydania pseudonim ten został zapisany z małej litery? Gdyż to pseudonim, w tym znaczeniu, nie stopień. Aż sprawdziłem, Krzysiek podpisuje się Kapral. Z dużej. Babol? Oj…

Byłbym zapomniał, za renowację materiałów odpowiada Arkadiusz Salomoński. Arek pod tym względem jest magikiem, potrafi wyczyniać cuda, więc gwarancja najwyższej jakości została zapewniona.

Obowiązkowo spis treści. Wydawca już go publikował, oj było na co czekać!

Wstęp jest trochę taki o niczym, Pan Kołodziejczak dość skrótowo opowiada co i jak. Oczywiście jest wspomniane o problemach edycyjnych i o dostępie do materiałów, to zrozumiałe, niektóre z tych komiksów mają dziesiąt lat na karku. Wspomina też o żartach rysunkowych, których nie ma w niniejszym albumie, ale jednak jak zaraz się przekonamy, kilka jest. Dziwna niekonsekwencja, czyżby plany się zmieniły podczas składu? Wspomina też o kolorowaniu historyjek, że dwie z Relaxu prezentują w czerni i bieli, w Relaxie były kolorowe, ale nie kolorował Christa i nie przepadał za finalnym efektem – więc decyzja w sumie zrozumiała. Wstęp bardzo techniczny, i nieco szkoda, gdyż Kołodziejczak potrafi opowiadać i wspominać. Szkoda że na tym się nie skupił, a zakładam, że miałby wiele do powiedzenia na temat historyjek zawartych w niniejszym albumie.

Zaczyna się od Rock and Roll a zaraz poniżej Kichaś! Dwie krótkie formy, ale czy są komiksami? Co ciekawe Krzysztof Janicz w posłowiu zamieszcza Bibliografię, gdzie w komiksach spoza głównych serii wymienia Kichasia, nawet takie ciekawostki jak Sopocka legenda, a o Rock and Rollu nie wspomina. Czyli traktujemy to jako komiks czy nie? W sumie mniejsza o to, fajnie że jest, bo to urokliwa miniaturka. Szkoda jedynie, że w takiej antologii przy danych publikacjach nie ma dodatkowego opisu gdzie i w którym roku był pierwowzór. Niby te informacje są w dodatkach, ale byłoby super, gdybyśmy na bieżąco mogli chłonąc te informacje. A w sumie to w bibliografii w tym albumie Rocka and Rolla nie ma. Aj, zaczynam się zaplątywać! Z pewnością zamysł jakiś był. Z kronikarskiego obowiązku, ten pasek opublikowany był w Jazz numer 2/1957. Informacja za bibliografia umieszczoną w Kajtek Koko i inni autorstwa Krzysztofa Janicza, umieszczona w sekcji Komiksy spoza głównych serii. Taaa, ciekawe….

Opowieść o Armstrongu, oczywiście zaprezentowana w pełnej wersji. Od razu pokreślę, ogromnym atutem niniejszego wydania jest to, że zbiera różne serie w formie kompletnej, każda posiada wszystkie odcinki! Oczywiście chodzi o serie komiksowe, gdyż z innymi formami różnie bywa, ale o tym później.

Kuku Ryku perełka komiksowa wreszcie zebrano wszystkie odcinki (11 plansz) w jednej publikacji! Nie licząc może wydań klubowych, ale tutaj otrzymujemy materiał w naprawdę fajnej jakości!

Cztery, czyli wszystkie, odcinki serii Jack O’Key. Układ nieco zmieniony, ale w prasie było to drukowane raz poziomo, raz pionowo, tutaj mamy fajnie poukładane. Nieco może szkoda, że kolejne odcinki zaczynają się jak układ pozwolił, więc też w środku strony, ale w sumie w niczym to nie przeszkadza, a zaczynając zawsze od początku strony zostałoby sporo pustego miejsca.

Skarby strego zamczyska, historia ukazała się w tym starszym wydaniu, ale tutaj prezentuje się o niebo lepiej!

Korak syn Tarzana, podobnie jak Skarby, także z powodu większego formatu, stanowi o wiele przyjemniejsza lekturę.

W dodatkach do Złotej kolekcji była zaprezentowana jedna plansza Koraka, jak dla mnie ta forma wypada całkiem ciekawie, w sumie nie wiem, czy nie wolałbym tej historyjki całej ujrzeć w odcieniach beżu i brązu.

Kolejne dwie plansze to Marynarskie brody – kompilacja żartów na temat oraz krótka historyjka Wesołych Świąt zajmująca dwie strony. Ta historyjka opisywana jest w zestawieniach jako jedna plansza, i nie jest to błąd, w oryginale ukazała się w formacie A3. Do wydań albumowych przeredagowano układ, by nie było problemów z czytelnością. Natomiast brody to nie komiks a żarty, miało takich niby nie być. Fajnie że są, tym bardziej, że te żarty do dzisiaj śmieszą, ale skoro są brody to dlaczego nie ma choćby Statków? O takich na ten przykład (obrazki z magazynu Giełda Komiksów):

Można podejrzewać, że po prostu Brody wydawca miał już w formie odświeżonej, więc wrzucił z automatu, nad Statkami trzeba by pewnie popracować, więc może zgodnie z pierwotnym zamierzeniem, nie było tego obecnie w planach? Domysły, trzeba by dopytać Egmont.

Dalej spotykamy Detektywa Tropa, ponownie, i tu ogromne uznanie dla wydawcy, w komplecie, czyli otrzymujemy wszystkie odcinki!

Naszła mnie taka mała refleksja, materiały otrzymujemy w formie odświeżonej, i jest to naprawdę super zrobione. Ale czy nie można było zachować oryginalnej czcionki i jej formatowanie w takich przypadkach? Nie jest to absolutnie problem, ale jednak lubię takie perełki z dawnych czasów otrzymywać bez zmian, które nie mają większego uzasadnienia.

Następnie kilka stron to Przyśmiewki o nałogach, niektóre w formie komiksów, niektóre jako żarty, nie ma znaczenia, nadal czyta się to super, śmieszą, i cały czas są aktualne! Na deser już pełnoprawny komiks, czyli znany już choćby z dodatków do Złotej: Hair po polsku.

Niemoralna opowieść z morałem, 2 + szwagier to już dłuższa forma pochodząca z książki Sopot, lato, vademecum… i nie tylko. Pojawiające się puste dymki to nie błąd, taki był zamysł autora, można sobie samemu coś wpisać.

Format aż poraża, poniżej porównanie z wydaniem klubowym sprzed wielu, wielu lat…

Uzupełnieniem są cztery kadry pochodzące z tej samej książki. A na kolejnej stronie zaczyna się Kalafit, czyli krótka, dość ciekawa historyjka, która sporo czasu przeleżała w szufladzie autora. Była już w dodatkach do Złotej, tam zajmowała jedną planszę, tutaj została rozbita na dwie.

Ten Sopot, tak by napomknąć, do tej książki Janusz Christa stworzył też okładkę. A te dodatkowe obrazki na stronie prezentowały się nieco inaczej. Niestety w niniejszym zbiorze zabrakło tych elementów. A szkoda, gdyż okłada dodatkowo by rozdzielała daną sekcje. Ogólnie, nieco ubolewam, że nie pokuszona się jednak o jakieś strony tytułowe dla danego działu, uprzyjemniało by to lekturę, w tym momencie mamy nieco misz-masz, komiksy, dowcipy, wszystko niby uporządkowane ale wymieszane, a dalej niestety nie jest lepiej… Okładkę i pełną planszę, wraz z opisem, oczywiście można znaleźć w dodatkach do Złotej Kolekcji.

Brak jakiegoś rozróżnienia działów widać gdy zaczynają się komiksy z Relaxu. Bez żadnego wstępu przeskakujemy do pierwszej kolorowej historyjki, później są bajki dla dorosłych i znowu kolorowe. Można by to posegregować, a całość choć symbolicznie uzupełnić o stronę tytułową, tym bardziej, że dało się coś takiego zrobić lata temu.

Historyjki z Relaxu to klasa sama w sobie. Oczywiście w przepięknej formie otrzymujemy cały komplet, czyli: Zaginiona załoga, tytułowy Pan Paparura i pies Aj a także Łabędź. Szkoda że nie są zgrupowane w jednym miejscu, ale zachowano kolejność chronologiczną, choć w tym przypadku nie ma to jakiegoś sensownego uzasadnienia. Oczywiście są też Bajki dla dorosłych, czyli rewelacja nie tylko scenariuszowa ale i graficzna – Christa tutaj każdy kadr wypełnił dziesiątkami smaczków czy dziwnych stworków. Historyjki, jak napisał Pan Tomasz we wstępie, zaprezentowano w czerni i bieli i w tej formie rzeczywiście wyglądają zjawiskowo. Dwie miały kolory w oryginale, w tej formie też mają swój urok. Tak w ogóle, mam nadzieję, że kiedyś pojawi się taka możliwość, chciałbym te Bajki ujrzeć w wydaniu w formacie A4 ale z jednym rysunkiem na stronie – tak by można jeszcze lepiej chłonąc kunszt Christy. Może takie wydanie warto by wtedy przygotować w dwóch wersjach, czrno-białej i kolorowej? Rozmarzyłem się, może kiedyś?

W sekcji (nieoznaczonej) Relaxowej mamy też dowcipy, w formie bardziej komiksowej, także te o dżdżownicach. W Relaxie pojawiła się cenzura, tutaj oczywiście mamy wersję jej pozbawioną, czyli pojawia się słówko „głód”. Jest też nowa kolorystyka, ze sporymi zmianami, z tego co pamiętam robale do Relaxu nie kolorował sam Christa. Jednak szkoda mi kolorowego deszczu. Bajki dla dorosłych też są w formie nieocenzurowanej, czyli czarnoksiężnik Hokus nie sprostał wymaganiom.

Zbiór o palaczach w ujednolicanej formie, może mocna ingerencja, ale efekt całkiem spoko.

I nagle pojawiają się dwa żarty. Do tego pierwotnie będące zagadkami – konkursem, i co ciekawe, mające podpis! Dlaczego tutaj się da, a innych komiksów się nie da? Bo to żarty których według wstępu nie ma w tym tomie? Kto tutaj panował nad składem?

Oryginały:

Sekcja Relaxowa kończy się nagle białą stroną. Tego jeszcze nie było, szkoda, że nie wykorzystano tej powierzchni na zaprezentowanie co nastąpi kolejne. A jest o czym mówić!

Programy teatralne! W czarnym wydaniu już były, ale wtedy nie dość że wydanie to miało mniejszy format, to jeszcze wydrukowano je w mocno pomniejszonej formie. Teraz mamy jedną stronę oryginalną na stronę nowego wydania, co prezentuje się wprost zjawiskowo! Przynajmniej na pierwszy rzut oka, gdyż jak już się przyjrzeć, to jednak jakość momentami, w zależności od programu, pozostawia nieco do życzenia. Wydawca najwidoczniej nie odświeżył materiałów na nowo, a wykorzystał te które już posiadał. No i nieco wyszło mydło.

Pomiędzy poszczególnymi programami pojawiają się puste strony, wprowadza to wrażenie uporządkowania. Tymczasem z ostatniego programu robimy bezpośredni przeskok do ostatniej historii. Ostatniej zarówno w tym albumie, jak i w dorobku Janusza Christy. I choćby z tego powodu przydałaby się strona rozdzielająca, choć z krótka adnotacją i podanymi datami!

Posłowie, czyli jak zawsze rewelacyjny Kapral (z dużej litery!) czyli Krzysztof Janicz. Dodatki są nieco specyficzne, gdyż kuluary i rożne niuanse związane z poszczególnymi historyjkami Kapral na bieżąco opisywał w dodatkach do Złotej Kolekcji. Bez sensu byłby te informacje powtarzać, więc Krzysztof zaprezentował opowieść, jak zbierał najróżniejsze informacje na temat twórczości Janusza Christy, o jego spotkaniach z mistrzem, a wszystko to zaprawione toną ciekawostek. I rewelacyjną opowiastką o pewnej taksówce i 300 kilometrach. Wyśmienita lektura, choć podkreślam, związana ogólnie z dorobkiem i kompletowaniem bibliografii, jak ktoś chce dowiedzieć się czegoś więcej na temat poszczególnych historyjek zawartych w albumie, musi sięgnąć po Złotą Kolekcję. Utrudnienie dla osób, które jej nie posiadają, zdecydują się tylko na zakup niniejszego album.

Listy fajna rzecz, ale reprodukcja jest bardzo mała. Lupa pomogła.

Album perełka! Niesamowita zawartość przedstawiona w kompletnej formie, rewelacyjnie odświeżonej i zaprezentowanej. Do tego jak zwykle, niezwykle ciekawe materiały dodatkowe. Od strony edycyjnej też cudeńko, choć ten materiał zastosowany na grzbiet lubi pęknąć. Jest parę dziwnych decyzji, jak choćby rewelacyjne odświeżenie materiałów, jednocześnie część z nich pozostawiono w formie już wcześniej zaprezentowanej – chodzi tutaj głównie o programy teatralne, które wyglądają super, ale jednak widać na nich że w tym formacie powinno poświęcić się im nieco dodatkowego czasu. Także sam układ, szkoda że nie zastosowano podziału na rozdziały czy sekcje, można ubolewać że brakło podpisów, dziwnie wypada zamieszanie z dowcipami których nie ma ale kilka jest. Nie są to wielkie przywary, większość zapewne wynika z pośpiechu, braku dodatkowej kontroli, redakcji, zwał jak zwał. Można było poświecić nieco więcej czasu na dopracowaniu szczegółów, byłoby idealnie. A dzieła Janusza Christa na to zasługują. Ale i tak, jest prawie perfekcyjnie, otrzymujemy tutaj komplet opowieści komiksowych spoza głównych serii, co najważniejsze, w kompletnej formie! Niesamowicie jest powracać do tych historii, nadal gwarantują świetna zabawę. Christa był mistrzem, a jego historyjki bawiły dziesiątki lat temu bawią i dzisiaj.

Teraz czekamy na kolejny album, Gucek i Roch nadchodzą! A może kiedyś też doczekamy się Bajek dla dorosłych w większym formacie ilustracji? I zremasterowanych programów teatralnych? Ach marzenia…

Nowe magazyny: Nintendo 64

Kolejny magazyn pod egidą PSX Extreme, tym razem na tapet trafiło Nintendo 64. I jest co poczytać, standardowo otrzymujemy pakiet najróżniejszych artykułów, ciekawostek oraz oczywiście sporo recenzji. Te usystematyzowano rocznikami, każdy taki rozdział otwiera wstęp z najważniejszymi wydarzeniami – świetny pomysł na taki układ! Oczywiście jak to w przypadku tych magazynów, nie obyło się bez paru wpadek, i standardowo jest tutaj sporo autorów, więc jakością tekstów bywa różnie. Większość czy to artykułów czy recenzji czyta się naprawdę bardzo dobrze. Jeden autor ewidentnie powinien dostać buta od redaktora, gdyż porusza ciekawe tematy a leje wodę tak że aż zęby bolą. Na szczęście reszta to już treść, uczucia, zajawki. Ewidentnie widać pasję! Jest co poczytać, jest co powspominać, a jak nawet zna się większość tych tytułów, to od razu nabiera się ochoty, by coś z tych czasów sobie zapuścić.

Najnowszy album Tadeusza Baranowskiego to nie kolejne wznowienie, ale całkowicie premierowa publikacja. Nie jest to jednak komiks, a zbiór rysunków, publikowanych pierwotnie na łamach tygodnika „Przyjaciółka” w latach 1968-1975. Dodatkowo znalazło się tutaj nieco tekstów, więc jest i co poczytać i co pooglądać. Album ukazał się w dwóch wersjach okładkowych, choć bardziej chodzi tutaj o samą oprawę – materiałową z przetłoczeniami, dostępną w dwóch kolorach. Ja wybrałem wersję niebieską, idealnie komponuje się z tłem do fotek. 😉

Niestety tył albumu nie posiada żadnych zadrukowań, pod tym względem nieco dziwnie się to prezentuje, jakby zabrakło obwoluty.

Zawartość to przede wszystkim ogrom ilustracji, utrzymanych w innym stylu niż to, co doskonale znamy z albumów artysty. Ilustracje ułożone są chronologicznie, więc od razu można zaobserwować ewolucję kreski.

Nadal jestem pod ogromnym zachwytem, który po lekturze tego niezwykłego tomiszcza tylko się spotęgował. Mowa oczywiście o albumie Superman Człowiek ze stali, wrzucałem już pierwsze wrażenia i zachwyty niedawno, do tego uzupełniłem całość o grafikę poświęconą losom Supka od jego narodzin spod pióra Byrne’a aż do śmierci. Czyli to co zaprezentował nam wiele, wiele lat temu TM-Semic. Oczywiście tylko wyrywkowo.

John Byrne: Superman Człowiek ze stali

Jak czytać DC Uniwersum Superman od Byrne’a do Śmierci v1.0 Chronologia wydarzeń

Co ciekawe, nadal jest sporo nieścisłości, co i kiedy niegdyś się ukazało. To może żeby usystematyzować:

John Byrne: Superman Człowiek ze stali

zawartość:

– The Man of Steel 1-6,
– Superman 1-4,
– Action Comics 584-587,
– Adventures of Superman 424-428.


The Man of Steel to miniseria która przedstawia wydarzenia zaraz po  Kryzysie na Nieskończonych Ziemiach. Bezpośrednia kontynuacja to już regularne serie, w tamtym czasie były to: Superman (zresetowana numeracja), Action Comics (od zeszytu 584) oraz Adventures of Superman (od zeszytu 424).

Miniseria The Man of Steel ukazała się już w Polsce parokrotnie. Dwa razy zawitała w kolekcjach, zarówno czarnej jak i białej.

Człowiek ze Stali WKKDC 18 2017
Człowiek ze Stali DCBiZ 14 2022

Z kolekcji jeszcze od razu warto wymienić dwa inne tomy:

Superman, Batman, Shazam: Legendy DCBiZ 28 2022
Odrodzenie Legendy DCBiZ 67 2024

na których kartach zaprezentowano event Legends. I teraz tak, tom 28 to sam event plus dodatkowe zeszyty z Batmanem:

– Batman 401,
– Detective Comics 568,
– Legends 1-6.

Tego NIE MA w tomie Egmontu!

Natomiast album 67 z kolekcji to:

– Action Comics 584-586,
– Adventures of Superman 426,
– Superman 1-4.

I to wszystko JEST w tomie Egmontu.

Sam Event jest bardzo fajny, tym bardziej że spory udział ma w nim John Byrne, więc dobrze go przeczytać wraz z lektura tomu Egmontu. Jednak jego nieznajomość NIE powoduje, że zeszyty powiązane z eventem dotyczące Supermana, a są w tomie Egmontu, tracą rację bytu. Jest to powiązana, ale jednocześnie posiadająca swoją własną tożsamość historia. 

 

TM-SEMIC

TM-Semic rozpoczął polską edycje zeszytową od miniserii The Man of Steel i zaprezentował ją w całości. Dokładnie w zeszytach 1/1990 i 1-3/1991. Pierwszy polski album był cieńszy, zawierał tylko jeden oryginalny zeszyt, kolejne już liczyły po dwa. Stąd też zeszyt 3-1991, oprócz 6 zeszytu miniserii Man of Steel, zawiera także pierwszy zeszyt serii Superman.

01/1990 – Man of Steel 1
01/1991 – Man of Steel 2, 3
02/1991 – Man of Steel 4, 5
03/1991 – Man of Steel 6, Superman 1

Kolejne zeszyty TM-Semica to:

04/1991 – Superman 2 i 4
05/1991 – The Adventures of Superman 438 i Superman 9

06/1991 – Wygnanie w kosmos – składak

Pominięto zeszyt trzeci Supermana – co zrozumiałe, gdyż to składowa eventu Legends, a TM-Smic najwidoczniej z początku nie chciał ładować się w takie wydarzenia.

Zeszyt 5 z 1991 TM-Semica to już historyjki które znajdą się w kolejnych tomach edycji Egmontu, Superman 9 będzie w tomie drugim, AofS 438 w tomie trzecim.

Zeszyt 6 z 1991 roku to już Wygnanie w kosmos, czyli coś co już wychodzi poza zakres wydań zbiorczych Byrne’a. W oryginale obecnie Wygnanie można znaleźć w omnibusie The Exile & Other Stories.

Tak więc miniserię The Men of Steel można przeczytać obecnie w aż czterech różnych polskich wydaniach. No cóż, parafrazując klasyka, jest tego warta!

Wydawnictwo GameBook cały czas działa prężnie, co rusz ukazują się nowe pozycje, a co jedna to lepsza. Szczerze im kibicuję, choć nieco zawiodłem się nad brakiem edycji i problemami w tłumaczeniu niektórych pozycji, ale podobno ma być lepiej. Najnowszą propozycją w katalogu wydawcy jest potężna księga – ponad 550 stron – poświęcona Amidze!

Standardowo wydawca coś dorzuca, ot zakładka, karta z bardzo fajną grafika wektorową oraz kod na 10 złotych do wykorzystania w przyszłym zakupie, tym razem o dość długim terminie przydatności!

Mimo sporej liczby stron, format tym razem nie jest powalający – jak dla mnie, to pod tym względem nieco zawód, choć nie jest to jakaś straszna wada, tym bardziej, że wystarcza do odpowiedniego zaprezentowania zawartości.

A i otrzymujemy obwolutę – nie przepadam – natomiast fajną ciekawostka jest zadrukowanie jej od wewnętrznej strony. Miły akcent.

Na zawartość składa się kilka wywiadów, artykułów, natomiast główna „treść” tej książki, to pełnostronicowe ilustracje z krótkim tekstem, będącym cytatem – fragmentem wypowiedzi zazwyczaj kogoś z twórców czy dziennikarzy. Czyta i ogląda się to bardzo dobrze, choć zapewne nie każdemu taka forma przypadnie do gustu. Ot, otrzymujemy taki artbook.

Podwójna zakładka! W przepięknych kolorkach! 😉

Nieco miejsca poświęcono demoscenie czy grom niewydanym.

Sporą atrakcją jest dodatek o polskich produkcjach, i to nie w kij dmuchał, gdyż to dodatkowe 148 stron!

Jest i Tony!

Pierwsze wrażenie mam nieco mieszane, z jednej strony wydanie prezentuje się przewspaniale – od strony technicznej to cudeńko, pod tym względem GameBook zawsze dowozi. Natomiast forma artbooka nieco mnie rozczarowała, choć i tak jest co poczytać. Póki co jednak tylko przejrzałem książkę pobieżnie, dotarła dosłownie przed chwilą, kupowałem na znanym portalu „aukcyjnym”. Zdjęcia wrzucam na szybko, gdyż może kogoś zainteresuje, a dosłownie jeszcze dwa dni trwa promocja, i książkę można zakupić dwie dyszki taniej. Czyli wychodzi 139.90 zamiast 159.90. Oferta ważna wg wydawcy do 27 września, czyli niedzieli. Można kupić też na stronie wydawcy, nie wiem, jak jest z kosztami wysyłki, w opisie jest, że darmowa, w innym miejscu już jest wyszczególniona nieco ponad dyszka za dostawę.

Grafika która sklecona była, oczywiście pierwotnie w zupełnie innej formie, już lata temu. Na własny użytek, czując niedosyt po TM-Semicu, czyli ubolewając nad faktem, że wydawca ten pomijał wiele, naprawdę wiele zeszytów, robiłem sobie notatki, jak to przeczytać w jak najbardziej kompletnej wersji. A z oryginalnymi wydaniami też łatwo nie było, owszem, ukazywały się wznowienia, nawet w formie przepięknych omnibusów, jednak cały czas czegoś brakowało.

Wreszcie jest! W oryginale został wydany ostatni omnibus uzupełniający komplet historii z Supermanem z okresu od miniserii Byrne’a „Man of Steel” do jego Śmierci (Supermana, nie Byrne’a).

A w Polsce Egmont wydał pierwszy tom z tej sagi, co dla mnie jest och, ach i w ogóle jupii.

Więc nieco wyszlifowałem graficzkę, oczywiście pod kuratelą jak zawsze niezawodnego Michała, dodatkowo swoje trzy grosze dorzucili Wojtek i Grzesiek czyli Mertusor i Spiff. Ogólnie, graficzka to taka laurka dla tego okresu, wyszczególnione są tutaj wydania polskie, czyli pierwszy tom Człowieka ze Stali i trzy tomy Śmierci Supermana, ale przede wszystkim wydania oryginalne, wraz z pokazaniem ich zawartości, czyli okładek zeszytów które zawierają. Twór nieco dziwny, ale ja mam fioła na punkcie tego okresu, może komuś się przyda, coś wyjaśni, zachęci do lektury? Miłego!

Dzięki koledze GoNzO graficzki trafiły na portal comicgang, ładnie ułożone znajdziecie pod adresem: https://comicgang.com/chronologies/

Przepiekne wydanie! Format klasyczny, amerykański, twarda oprawa, ponad 500 stron, papier, tu uwaga, nie kreda ale taki ładny bialutki ofsecik. Perfekcja! A na kartach klasyka przez wielkie K, komiksy które już w Polsce się ukazały, bagatela, 36 lat temu!

Zawartość tomu to miniseria The Man of Steel która w oryginale publikowana była w 1986 roku, zaraz po Kryzysie na Nieskończonych Ziemiach, czyli chyba najważniejszym restarcie w DC Uniwersum. Za odświeżenie postaci Supermana odpowiadał John Byrne, i bezsprzecznie, odwalił kawał dobrej roboty! To właśnie od tej miniserii TM-Semic w 1990 roku rozpoczął polską edycję zeszytową, sama miniseria doczekała się także wznowienia w kolekcjach, zarówno czarnej jak i białej, na fotce porównanie z czarną kolekcją oraz TM-Semicem.

Oczywiście pół tysiąca stron to o wiele więcej materiału, otrzymujemy tutaj także bezpośrednio następującą po miniserii już pełnoprawną serię Superman (zeszyty 1-4) oraz zeszyty 584-587 z serii Action Comics i 424-428 Adventures of Superman. Sporo w tym tomiszczu materiału premierowego, który nigdy nie ukazał się na naszym rynku!

Samo wydanie TM-Semica jest ciekawostką, Człowiek ze Stali to pierwszy tom czterotomowej edycji, która prezentuje przygodny Supermana od przedstawienia odświeżonej genezy a kończy tuż przed słynnym wygnaniem w kosmos. To blisko dwa tysiące stron, tymczasem TM-Semic pominął tonę materiału i wygnanie w kosmos zaprezentował już w zeszycie 6/1991, oczywiście także samo wygnanie tnąc bezlitośnie.

Oj, będzie co czytać, tym bardziej, że w oryginale po tych czterech tomach dostępne są Omnibusy, które zbierają całość materiału aż do Śmierci! Oczywiście całość serii regularnych, niestety czasem coś brakuje, szczególnie jeżeli chodzi o ewenty. I tak jest już w pierwszym tomie. Otrzymujemy tutaj zeszyty wchodzące w skład wydarzenia określonego jako Legends, ale tylko z regularnych Supkowych serii. Samego ewentu już tutaj nie znajdziemy. Można sobie uzupełnić z kolekcji, wyszedł w dwóch tomach z czego tom Odrodzenie Legendy zawiera materiał który jest też w Człowieku ze Stali (więc kolekcję olewamy), natomiast tom Legendy zawiera sam ewent (którego już tutaj nie ma) plus dwa dodatkowe zeszyty z Batmanem (też ich ni ma), które ciekawie rozwijają jedną z postaci, więc tym bardziej warto.

Człowiek ze stali, już na samym początku wita nas stylowa grafika.

Spis treści:

I wstęp. Materiałów dodatkowych jest trochę, i artykuły i grafiki i biogramy postaci. Acha, ja tak cały czas John Byrne, ale w tomie swój udział miały także inne sławy, koniecznie należy wymienić takie persony jak Marv Wolfman, Dick Giordano czy Jerry Ordway!

Nie mogłem się powstrzymać przed porównaniami: wydanie TM-Semic, tom z kolekcji i najnowsza edycja. Sam początek, ach te różne interpretacje tytułu.

Tajemnica czy sekret?

Ta sama gazeta, ale nagłówki nieco rożne. I widać od razu pewne niuanse, taki choćby most, w TM-Semicu Most trzyma się nadal, w kolekcji wytrzymał do ostatniej chwili, w Egmoncie ustał do ostatniej chwili. Wszystkie wersje w sumie w porządku, ale w prasie chyba najmniej spodziewałbym się tego ustał.

Ikoniczna ilustracja!

Słynne stuk stuk. W wersji TM-Semic bez sensu, wiadomo o co chodzi, po prostu wpadka. W kolekcji szlag, szlag, szlag – bardzo sensowne. W Egmoncie kurka, kurka, kurka. Nosz kurka, jak już iść w taki łańcuszek to szlag jak najbardziej jest sensowne, ale kurka? I ciekawy jest dymek Lois, wspomina o sobie jako najstarszej córce, we wcześniejszych wersjach podkreślając, że się nie podda, w najnowszej, że została dobrze wyszkolona. I tak, ma to sens, jak najbardziej, ale na tym etapie opowieści wydaje się sensowniejsza jednak wersja wcześniejsza! Przy okazji widać wyraźnie odświeżenie kolorów, jest jak dla mnie spoko, ale momentami wolę wersję oryginalną. Tym bardziej, że odświeżenie momentami powoduje, że niektóre szczegóły są mniej wyraziste.

Ech, ponownie parzy czy pali? Może i może być, ale jednak edycja powinna na to zwrócić uwagę tłumaczowi. Choć widząc co Egmont odwala ogólnie od dłuższego czasu, to stanowisko edytorów w tej korpo już raczej nie istnieje. Nosz kurka i szlag!

Ciekawa kwestia domysłu kto jest tym złym. Czyli ostatni dymek, gdzie jest skojarzenie imienia i nazwiska z pseudonimem, pojawia się przy okazji nieco dylemat, czy ogólnie było sens tłumaczyć ten pseudonim. Jednak w TM-Semic było podane to na tacy, w kolekcji niestety wpadka na całego, a u Egmontu wypadło to całkiem zgrabnie. No proszę, jednak da się!

Kolejna ciekawa kwestia, czyli czy lepiej zaatakować czy przywalić? Wolę wersję z kolekcji, jest bardziej zgodna z charakterem postaci, u Egmontu coś nie pykło, aczkolwiek nie traktowałbym tego jako wpadki – Clark jest młody, zaskoczony ze spotkania z silnym przeciwnikiem, jak najbardziej w takiej chwili może myśleć o przywaleniu a nie zaatakowaniu.

Szczegóły o których wspominałem, świetnie wydać to na poniższej ilustracji. Laboratorium w wersji Semica, mimo tragicznego papieru i druku 36 lat temu – prezentuje się najlepiej. Kolekcja tragicznie, w Egmonice nie ma rewelacji, ale na szczęście tragedii nie ma.

I kolejna ikoniczna ilustracja!

Premierowy materiał, przynajmniej dla Semicowców, w kolekcji w sumie ten zeszyt był… Ale w wydaniu Egmontu jest też parę zeszytów których nigdzie po polsku nie było (przynajmniej oficjalnie).

Odświeżenie materiałów ogólnie wypada bardzo dobrze, choć zdarzają się miejsca, gdzie kreska jest jakby za gruba, na zdjęciu nie do końca to widać, ale ten zeszyt jest jakby bardziej ciemny, a kolejny już ma bardziej subtelną kreskę. Ale to raczej jako niuans, a nie wada.

Pierwsze spotkanie z Cat! Zaiskrzyło! Semic nam tego nie dał!

I z Profesorem!

Legendy – tylko zeszyty z regularnych serii Supka.

BloodSport, ta historia nadal robi wrażenie!

Cha, cha, Bibbo po raz pierwszy!!!

I demon który w Semicu wpadł dopiero z czasem (kto wie, ten wie, che, che)

Przykładowe ujęcia materiałów dodatkowych, może nie ma ich nie wiadomo ile, ale bardzo przyjemna sprawa:

Do zobaczenia w tomie drugim!

Cudeńko! Przepiękny tom, wydanie także na najwyższym poziomie, i ta niespodzianka w postaci offsetu – czysta perfekcja! Nie przeczytałem jeszcze całości, ale ogólnie polska edycja wypada bardzo dobrze, choć niestety niektóre decyzje przy tłumaczeniu trochę niepokoją, nie wypada to momentami najlepiej – jakby zabrakło edycji, co ogólnie od jakiegoś czasu jest sporą bolączką w Egmoncie. Z drugiej strony, nie są to jakieś tragiczne wpadki, ot pozostaje niesmak, tak jak w przypadku Epików Spidera i tego nieszczęsnego „jeny”. Natomiast minusem jest inna indolencja Egmontu, a mianowicie fuszerka we wlewaniu tekstu w dymki. Ułatwili sobie robotę i zamiast wysilić się i zrobić to porządnie, to pomniejszyli czcionkę. Jasne, wtedy o wiele szybciej robi się wklejkę, ale do cholery i szlag i kurka na to, czyta się to o wiele, wiele gorzej! Zbyt wiele pozostawionej białej przestrzeni w dymkach nie wpływa dobrze na odbiór, nie ma co przesadzać w drugą stronę, ale jakiś umiar powinien być zachowany!

Ale i tak, to wydanie które dla mnie jest jednym z najważniejszych wydarzeń w komiksowie tego roku. Czekałem na coś takiego 36 lat! I się doczekałem! I nie mogę doczekać się kolejnych tomów, a później dzielone Omniaki, i jest szansa, że za parę lat będziemy mieć w naszym języku komplet od kryzysu do śmierci!

A póki co możemy obcować i z klasyka i z prawie najnowszymi przygodami. Cudownie!

36 lat…

Właśnie premierę miał 95 tom kolekcji Marvel Origins, przedstawiającej początki klasycznych bohaterów Marvela, w tym oczywiście naszego ulubionego pajączka. Perypetie danej postaci prezentowane są co któryś tom, tak więc 95 tom kolekcji to 15 tom poświęcony Spider-manowi.

Zawartość poszczególnych tomików plasuje się następująco:

  • SM1: AF 15, ASM 1-5,
  • SM2: ASM 6-10,
  • SM3: ASM 11-15,
  • SM4: ASM 16-17, Annual 1,
  • SM5: ASM 18-22
  • SM6: ASM 23-27
  • SM7: ASM 28-31, Annual 2,
  • SM8: ASM 32-36,
  • SM9: ASM 37-41, Strange Tales Annual 2,
  • SM10: ASM 42-45, Annual 3,
  • SM11: ASM 46-50
  • SM12: ASM 51-53, Annual 4,
  • SM13: ASM 54-58
  • SM14: ASM 59-63
  • SM15: ASM 64-65, Spectacular Spider-man (Magazine) 1

Egmont natomiast wydaje grubaśne tomy Epic, zaczęli od Ostatnich Łowów, doszli do Sagi, natomiast obecnie cofnęli się do wcześniejszych tomów, jednak jako że wydawcy nie wchodzą sobie w paradę, ostatni Epic Amazing Spider-man 1968-1970 Sekret Kamiennej tablicy zawiera zeszyty:

  • Amazing Spider-man 68-85
  • Amazing Spider-man Annual 5

Jak widać Annuale są bezpośrednio kontynuowane, natomiast kolekcja kończy się na 65 zeszycie, a Epic rozpoczyna się od 68. Brakuje więc do ciągłości tylko dwóch zeszytów: 66 i 67, które jednak też już ukazały się na naszym rynku! Można je znaleźć w albumie: Wielkie pojedynki Kolekcja 5: Spider-Man kontra Mysterio. Skład:

  • Amazing Spider-Man 13
  • Amazing Spider-Man 66-67
  • Amazing Spider-Man 141-142
  • Friendly Neighborhood Spider-Man 11-13
  • Amazing Spider-Man 618-620

Tak więc można czytać ciurkiem! Nie mam pojęcia czy będzie wydany, ale wszystko wskazuje na to, że w kolekcji powinien ukazać się jeszcze tom 16 zawierający te dwa zeszyty 66-67 oraz drugi (i ostatni) zeszyt Spectacular Spider-man (Magazine) 2. A to kawałek fajnego komiksu, kreska rewelacja!

Parę foteczek:

Wiele dłuższych i krótszych historii utrzymanych zazwyczaj w historycznej lub fantastycznej stylistyce, wprost zatrzęsienie niesamowitych plakatów, grafik oraz szkiców, przerodziło się w ogólnoświatowa sławę. Zbigniew Kasprzak oprócz wspaniałego portfolio i sławy, świetnie się ustawił, wiążąc się z wspaniałą kolorystką. Na szczęście pod względem kolorowania, nie rościł sobie praw na wyłączność. Poznali się na studiach i od tego czasu ich losy zostały ze sobą splecione, nie tylko nad kartką papieru.

Grażyna Fołtyn-Kasprzak dzisiaj obchodzi urodziny, więc to idealna okazja by wrzucić grafikę o… jej mężu… Spokojnie, za każdym wielkim mężczyzną stoi jeszcze większa kobieta, więc to grafika i Pana Zbigniewa i Pani Grażyny. Tym bardziej, że Pani Grażyna też na nią rzuciła okiem i podzieliła się paroma uwagami.

Oczywiście przy tworzeniu graficzki ponownie zebrała się grupa pasjonatów polskiego komiksu: Piotrek i Daniel z Kultowych Komiksów, Robert Radomski, Radosław „Łamignat” Gieremek z Fundacji Kreska oraz Wojtek „Mertusor” i Grzesiek „Spiff”. Sama przyjemność współpracować w gronie takich zajawkowiczów!

Coraz więcej serwisów wydziwia z obrazkami, zmieniają nazwy, dodatkowo kompresują, zmieniają formaty… Stąd wersję oryginalną graficzki, bez kompresji, umieszczam na serwerze zewnętrznym w archiwum zip (23 mega). W środku jest plik w formacie png: Jak czytac Klasyka Polskiego Komiksu – Zbigniew Kasprzak – Chronologia v10.png

Komiksowe dziwadła epoki przełomu
Autorzy: Daniel Koziarski, Wojciech Obremski

W zależności w jaki sposób liczyć, jest to piąta, czwarta lub pierwsza książka tego duetu. Piąta, licząc wszystkie które razem napisali, czwarta stricte o tematyce komiksowej, pierwsza wydana u Kurca w jego linii Komiksoteka. Daniel Koziarski i Wojciech Obremski wcześniej już opisali 50 komiksów z kolorowych czasów, poopowiadali o Polchu i jego twórczości oraz przeprowadzili szereg wywiadów. Wraz z nowym wydawcą zmienił się oczywiście format jak i szata graficzna, ujednolicona do całej linii Komiksoteka. Swoją drogą, to ta seria Kurcowi fajnie wyszła, choć oczywiście znajdziemy w niej zarówno pozycje będące perełkami samymi w sobie, jak i niestety szrot. Ale perełki na szczęście przeważają.

„Komiksowe dziwadła epoki przełomu”, to jak sam tytuł podpowiada, przewodnik po komiksach będących swoistym kuriozum, jednak do tego worka autorzy wrzucili nie tylko komiksy ewidentnie słabe, czy to pod względem scenariusza czy rysunków, ale też swoiste ciekawostki wydawnicze, które na początku lat 90. trafiały do obiegu, często zwiastując większą serię, a zazwyczaj kończyło się na jednym wyskoku. A były to czasy dziwne, gdzie komiksów wychodziło tyle co kot napłakał, więc miłośnicy gatunku często łasi na niedosyt obrazkowych historyjek łapczywie sięgali po to co się pojawiało. Często kupowało się wszystko co kupić się dało, i czytało jak leci. Co z tego że wśród tego pojawiały się potworki? Ważne że to komiks! Zresztą o takim syndromie autorzy wspominają w książce, i muszę przyznać, że należałem do tego grona które czytało wszystko co się dało. I sporo z tamtych czasów tych wspaniałości mi zostało, choć niestety, części się pozbyłem / zgubiłem / zapodziały się, czego strasznie teraz żałuję.

I tutaj pojawia się pewien problem, gdyż sięgając po książkę, praktycznie wszystkie opisywane tutaj pozycje znałem, choć muszę przyznać małych Fistaszków czy Diabolika nigdy w rękach nie trzymałem. Może kiedyś? Zresztą parę rzeczy Danielowi podesłałem, niestety bardzo malutko, czego szczerze bardzo żałuję, jednak samej finalnej formy publikacji do czasu lektury nie znałem.

Ale mimo że znam pozycje które są opisywane, to widać w autorach zacięcie dziennikarskie, gdzie tylko mogą wygrzebują najróżniejsze smaczki, ciekawostki, nawet docierają do osób zaangażowanych w niektóre publikacje! Pozwolę sobie podkreślić od razu jeden z najważniejszych atutów książki: jest ona wartościowa lekturą zarówno dla osób, pamiętających tamte publikacje, jak i dla czytelników, dla których te czasy są obce, a chcieli by poznać, co onegdaj dziwnego się ukazywało.

A że ze mnie stary zgred, to też sobie pomarudzę, gdyż wspomniana forma publikacji nieco mi uwierała podczas lektury, choć żeby nie było, nie jest to coś, co zniechęca do odbioru. Ba, lubię książki Wojtka i Daniela, pasuje mi ich styl, i w tym przypadku nie jest inaczej: książkę wręcz się pochłania, sama lektura to prawdziwa przyjemność. Tylko ewidentnie widać, że autorzy nieco pogubili się jak ma wyglądać finalna forma. Zapewne pierwotnie planowano strukturę leksykalna, czyli jeden tytuł to jeden rudział, do tego pewnie układ miał być alfabetyczny, czyli dokładnie jak w ich wcześniejszej książce: „Od Nerwosolka do Yansa: 50 komiksów z czasów PRL-u, które musisz przeczytać przed śmiercią”. W trakcie pisania najwidoczniej zmieniła się koncepcja i niektóre rudziały już opisują większe zestawy powiązanych ze sobą publikacji, gdy tymczasem inne pozostały nadal podzielone. Ot, takie przygody na wyspie Umpli Tumpli czy Zabawy z Alikiem mają wyraźny podział, gdy już choćby Old Baron czy serie włoskie zgrupowane są w jednym rozdziale. I tak należy się autorom ogromne brawa, że w podziale na rozdziały skutecznie unikają powtórzeń, co wcale takie łatwe nie jest, choć i tak pod tym względem nie uniknięto wpadek. Taka bardziej rzucająca się w oczy, to w przypadku opisu rożnych publikacji z serii Umpli Tumpli krytykowani są rysownicy za wyjątkiem Jezierskiego i Wróblewskiego. W sumie słusznie, ale wspomnienie o Jezierskiem i Wróblewskim pojawia się parokrotnie, co nieco psuje płynność z czytania.

Dodatkowy zarzut do opisu serii Umpli Tumpli i Zabawy z Alikiem, to brak zestawienia całej serii, wymienienie wszystkich tomów, co powoduje że w przypadku choćby tej drugiej jest nagły przeskok pomiędzy różnymi tomami. Skąd czytelnik ma wiedzieć, co się podziało z pozostałymi?

Kończąc marudzenie jeszcze jedna kwestia, choć to prywatne odczucie, niekoniecznie wada. Autorzy często opisując co bardziej pokraczne dzieła, używają języka kulturalnego, ale momentami dosadnego. Parokrotnie porównują rysunki do rysunków dzieci, w tym przedszkolaków, w porządku, w sumie porównanie adekwatne, ale w pamięć zapadło mi jedna kwestia która jakoś tak mnie ubodła: „ilustracje przypominają prace kilkuletniego dziecka, chcącego podarować matce laurkę”. Jak dla mnie, mocno niesmaczne. Znowu w innym miejscu, o ile porównanie postaci do ziemniaków jeszcze można zrozumieć, to przepraszam bardzo, ale porównanie do „zbiegłych pacjentów szpitala psychiatrycznego” jak dla mnie jest absolutnie nietaktowne. Lekko mówiąc, bez epitetów.

Na szczęście to wyjątki, i ogólnie całość czytało mi się niezwykle płynnie i przyjemnie. A jest o czym poczytać, gdyż autorzy wygrzebali wprost zatrzęsienie tytułowych dziwadeł opublikowanych głownie w okolicach 1990 roku. Sama książka ma budowę rozdziałowa, ale nie ma to jakiegoś większego znaczenia, spokojnie gros pozycji mógłby być opisywany w najróżniejszych miejscach. Logiczne jest zgrupowanie komiksów o zabarwieniu erotycznym, choć słynnego Klika Manary czy Drunnę Serpieriego wywiało poza nawias. Swoja drogą tutaj pojawia się ponownie kwestia czym są te dziwadła, bo o ile sporo tutaj nagromadzonych komiksów słabych, czy też źle wydanych (Łowca Androidów i Tomek Grot brylują!) to niektóre pozycje znalazły się tutaj w sumie nie wiem z jakiego powodu. Choćby komiksy erotyczne: Klik to porządnie wydany album z cenzurą jednego kadru (i pominięciem paru stron, ale te chyba pomijane są także w późniejszych wydaniach, gdyż obecnie są niepoprawne – ukazały się jako wydanie klubowe, ale o takich wydaniach autorzy nie piszą), Królewna Pi… to perełka do dzisiaj będąca rewelacyjną lekturą (na szczęście za tę twórczość żaden cenzor nie skazał Fredry na ciupę. 😉 ). A i Głębokie pchnięcie to porządny, mocny komiks, rysunkowo na najwyższym poziomie a i scenariusz bije na głowę wiele pozycji ze współczesnego superhero. Oczywiście pamiętając o jakim gatunku mówimy.

Czy Elektra, wydanie całkiem spoko, fakt, skończyło się na jednym albumie, ale to niewątpliwa, powtórzę się, perełka tamtych czasów, gdzie młody czytelnik zachłysnął się nurtem superhero. A tutaj akurat scenariusz daje radę, rysunki tym bardziej. Swoją droga w opisie niniejszej pozycji autorzy wspominają o wznowieniu w kolekcji, a zapomnieli o takowym nakładem Egmontu.

Takich pozycji znalazłoby się tutaj więcej, można więc zdefiniować dziwadła nie tylko jako pozycje słabe, brzydko narysowane (bez potrzeby używania ostrzejszych epitetów) z miernymi scenariuszami, ale też pozycje może mniej znane, zazwyczaj nie łapiące się do rankingów nawet w zakresie 50 najlepszych pozycji komiksowych tamtych czasów, ale jednak często posiadających swoiste wartości i wartych jednak poznania.

Większość z nich dobrze znałem, o sporej części zapomniałem, dzięki książce „Komiksowe dziwadła epoki przełomu” przypomniałem sobie, gdy gówniarzem będąc robiło się przebieżkę po księgarniach oraz stosikach na ulicach, przegrzebując kolorowe tomiszcza i nagle trafiając na komiks o którym istnienie nie miało się oczywiście pojęcia. Czasem była to perła, czasem szrot, a czasem dziwadło. Wszystkie dawały ogromną radochę.

Danielu, Wojtku, serdecznie dziękuję za wspominki! Wracam do przegrzebywania biblioteczki, mam nadzieje, że nie pozbyłem się wszystkich dziwadeł ze swojej kolekcji. Chętnie z chłopakami powrócę do tamtych czasów!

Komiksowe dziwadła epoki przełomu
Autorzy: Daniel Koziarski, Wojciech Obremski

Wydawca: Kurc
Rok wydania: 2026
Format: 165×235 mm
Stron: 284
Książka ukazał się w dwóch wersjach:
– w miękkiej oprawie z czarno-bialymi ilustracjami – 54,90 zł (na promocjach do wyrwania poniżej 40 zl)
– w twardej oprawie z kolorowymi ilustracjami – 79,99 zł

PS. Oberwało się Andrzejowi Nowakowskiemu, ale za Dwa miecze jak najbardziej słusznie, zobaczcie sami, cztery tomy i wyraźnie widać z każdym kolejnym „spadek formy”:

Ależ wodzu, co wódz…

Egmont zaprezentował najnowszy katalog, trochę nowych Marvelków sie pojawiło, czemu więc nie sklecić małej aktualizacji graficzki. Jak zwykle, co, gdzie i jak ułożył nieoceniony Michał!

Klikając na powyższą miniaturkę otworzy się pełnowymiarowa grafika

Dzięki koledze GoNzO graficzki trafiły na portal comicgang, ładnie ułożone znajdziecie pod adresem: https://comicgang.com/chronologies/

Pozwólcie że cześć drugą rozpocznę od niezwykle ważnego momentu dla polskiego komiksu, w tle oczywiście pojawi się Lucky Luke. Część pierwsza wpis wcześniej.

W 1998 roku Egmont rozpoczął publikację magazynu „Świat Komiksu”, wtedy sam rynek komiksowy w Polsce wyglądał zupełnie inaczej niż dzisiaj, komiksów ukazywało się tyle co kot napłakał, więc tym bardziej, nowy komercyjny i przede wszystkim szerokodostepny magazyn (bo różnych zinów czy magazynów o ograniczonej dostępności coś tam się pojawiało) był niezwykle łakomym kąskiem. Na łamach „Świata Komiksu” nie zabrakło także krótkich historyjek z naszym kowbojem. W sumie opublikowano sześć takowych:

Bardzo ważnym momentem była w lipcu 1999 roku premiera 12 numeru magazynu, w którym wstępniak rozpoczynał się od znamiennych słów „Najważniejsza wiadomość: rozpoczynamy wydawanie albumów komiksowych”.

Tak wystartował Klub Świata Komiksu! Początki były skromne, na sierpień zapowiedziano dwa albumy, na październik i styczeń po trzy. W tym pakiecie znalazł się Thorgal, Slaine, Batman oraz Lucky Luke!

Album „Daltonowie na kuracji” w ramach Klubu otrzymał numer 2, a dokładniej 0002. Lata później Tomasz Kołodziejczak opowiadał, że te zera były traktowane jako przejaw niejako pychy, ale on wierzył, że uda się wydać przynajmniej ten tysiąc albumów. I trzeba pogratulować Panu Tomaszowi wiary i konsekwencji w dążeniu do celu, ostatni album Lucky Luke’a nosi numerek 3557! Jako ciekawostka: w zapowiedzi tytuł był zapisany inną czcionką niż finalnie zastosowano.

Nad stopką wydawca wymienił wcześniej wydane albumy, na liście tej ujęto także album opublikowany przez wydawnictwo KeyTex, choć niestety, nieco zakręcono się z latami publikacji.

A sam klub powoli powiększał swoją bibliotekę….

Zanim jednak Lucky Luke doczekał się wydań albumowych, zadebiutował w naszym kraju na łamach prasy, a dokładnie na łamach magazynu „Na Przełaj” i to już w 1962 roku! Jest wiele nieścisłości co do liczby historyjek, wtedy komiksy były przedrukowywane nieco bez ładu i składu, często edytowane, publikowano tylko wybrane strony czy nawet kadry, zdarzało się nawet przedwczesne zakończenie danej historyjki, czy dzielenie ich na dodatkowe części. Według listy Marka Misiory w latach 1962-1968 w „Na Przełaj” ukazało się w sumie 17 historyjek

Także w tej gazecie pojawiło się dziesięć rewelacyjnych pasków będących parodią przygód Lucky Luke’a autorstwa samego Jerzego Wróblewskiego!

Po kowboja sięgnął nawet „Przekrój”, choć był to jednorazowy wybryk: w 1977 roku ukazało się parę kadrów pod tytułem „Sonata w Colt Dur” będących fragmentem jednej z historyjek z albumu „Siedem opowieści o Lucky Luke’u”

Dokładnie był to numer 1705: 50/1977, strona 13.

Lucky Luke’a drukował także kultowy „Świat Młodych”! W latach 1989-1990 ukazał się jeden album: „Run na Oklahomę”, w wydaniu albumowym znany pod tytułem „Na podbój Oklahomy”.

Spiff już prezentował różnice pomiędzy gazeta a albumem, poniżej kilka porównań dla przypomnienia:

Są oczywiście różnice w tłumaczeniu, wyraźnie pokazujące, że tłumaczenie albumowe owszem, jest może o wiele bardziej pieczołowite, ale jednocześnie o wiele bardziej „sztywne”, co przekłada się także na mniejszą dawkę humoru i płynności w czytaniu. Co jest lepsze, proste i adekwatne do sytuacji „A Ty, kowboju” czy sztuczne w tym przypadku „Miałem Pana o to zapytać”. A jak już, to nie powinno być przypadkiem „Miałem Pana o to samo zapytać”?

A tutaj przepiękna i niezwykle urokliwa sekwencja:
– Jest źle
– Bo jest za dobrze

Zamieniona została na zupełnie bezpłciowy dialog.

Już nie mówiąc o zakończeniu, w tym kwestii zamożności Indian i ostatniego kadru, gdzie choć akurat tutaj w wersji gazetowej zabrakło piosenki.

Niestety, to właśnie cecha albumów Egmontu – tłumaczenie samo w sobie nie jest złe, akurat w tym przypadku Egmont nie odwalił fuszerki, ale tłumaczeniu wyraźnie zabrakło polotu, takiego serduszka, które spowodowałoby, że lektura byłaby o wiele bardziej płynna i bardziej nasycona humorem. W kwestii „zagadki” z ostatniego wpisu, właśnie chodziło o tłumaczenie tytułów. Każdy z albumów ze zdjęcia ma tytuł jak najbardziej do zaakceptowania, ale żaden nie jest do końca poprawnym tłumaczeniem! To są takie niuanse jak „Pętla nie na szyi”, ale „Pętla czy obrączka”, nie „Rywale” ale „Waśń”, „Zachód” powinien być po polsku „Dzikim Zachodem”, „Samotny jeździec” powinien być nawiązaniem do „Razem ale osobno” lub „Razem a osobno”, czy „Razem a każdy sam”, a wisienką jest bezsensowne „Uczeń kowboja”, czyli „Pierwsze kroki kowboja”. „Wieże” mogą w ostateczności być, choć chodzi o „szyby naftowe”. A Daltonowie są w „Śnieżnej zamieci”. Niby niuanse, ale jednak budzą obawy o jakość tłumaczenia całych albumów.

Kwestię tłumaczeń świetnie uzupełnił Kadet, poniżej jego niezwykle cenne uwagi:
W kwestii tłumaczeń tytułów albumów zabawię się w adwokata diabła.
„Pętla na szyi” – tytuł oryginału to „La Corde au cou”, czyli dosłownie właśnie „sznur wokół szyi”. W sensie dosłownym to jest odniesienie do grożącego Daltonom stryczka, ale także metafora małżeństwa, które miałoby „uwięzić” Daltonów i odebrać im wolność – jak bydłu prowadzonemu za postronek na targ. Myślę, że polska wersja jakoś oddaje tę dwuznaczność, tym bardziej, że nawiązuje chyba także do naszego tłumaczenia ostatniego kadru z „Narzeczonej Lucky Luke’a”, gdzie dostajemy właśnie w aluzji do małżeństwa przekład większej części piosenki „I’m a poor lonesome cowboy”.
„Rywale z Painful Gulch” – tytuł francuski to „Les Rivaux de Painful Gulch”, czyli właśnie „Rywale z Painful Gulch”.
„Legenda Zachodu” – owszem, po polsku mówimy zwykle „Dziki Zachód” i tak byłoby chyba lepiej, ale sam „Zachód” też jest używany w sensie „zachodnich ziem USA z Indianami, kowbojami itp.” – przejrzałem teraz mój egzemplarz „Winnetou” z 1969 r. i szybko znalazłem dwa użycia w tym znaczeniu słowa „Zachód” (choć często jest też „Dziki Zachód”)
„Uczeń kowboja” – jak dla mnie to wcale nie jest bezsensowne, tylko jak najbardziej OK – w oryginale jest „L’apprenti cowboy”. U nas w języku polskim jest przyjęta konstrukcja „uczeń” + [nazwa zawodu/ rzemiosła] na określenie kogoś, kto kształci się w danym fachu. Można być uczniem ślusarza (jak Gomułka), uczniem introligatora (jak Faraday), uczniem zegarmistrza, a nawet uczniem czarnoksiężnika 🙂 Wiele gagów w cyklu „Kid Lucky” polega na tym, że kowboj Sam opowiada małemu Luke’owi o sekretach zawodu i szkoli go w kowbojskim fachu, uważam więc, że tytuł dobrze pasuje.
„W cieniu wież wiertniczych” – tu raczej nie do końca pasowałyby „szyby naftowe”, bo szyb naftowy to jest zasadniczo otwór w ziemi, więc trudno byłoby być w jego cieniu. Co prawda do szybu należą też urządzenia do wydobywania ropy, ale „wieże wiertnicze” chyba lepiej tu podchodzą jako coś, co faktycznie może rzucać cień (oryginał: „A l’ombre des derricks”, w albumie jest wyjaśnione, co to jest „derrick”).
Co prawda z uwagi na wcześniejszy etap technologii derricki/ wieże w albumie są z drewna, ale chyba pasuje.
I jeszcze odrobinka o tłumaczeniu „Na podbój Oklahomy”:
„Miałem pana o to zapytać” może się sprawdzić, jeśli wymawiając to, położymy akcent na słowo „Pana”, ale w dymku nie jest to zaznaczone… To jest tłumaczenie z nowego wydania albumowego. W starszych pomniejszonych integralach Egmontu było tutaj lepsze: „Miałem pana zapytać o to samo…” – nie mam teraz dokładnego wykazu, ale z moich obserwacji wynika, że wiele problemów z polskim tekstem w nowych wersjach Egmontu wynika nie z tego, że samo tłumaczenie było złe, ale z tego, że przy przygotowywaniu nowego wydania albumowego redakcja miejscami trochę przesadziła z poprawianiem dymków z wcześniejszych wydań.

Wracając do albumów, pierwsza próba wprowadzenia serii odbyła się w 1991 roku i skończyła się na czterech albumach. Druga to pokazany chwilę wcześniej Świat Klubu Komiksu, w latach 1999-2008 ukazało się w sumie 14 albumów i niestety na tym seria została zakończona, choć Egmont się nie poddawał i już w 2009 roku zaczęto wydawać zbiorcze wydania, czyli tomiki w twardej oprawie zbierające po trzy albumy, niestety wydawane w pomniejszonym formacie, co znacznie utrudniało odbiór zawartości. W latach 2009-2015 wydano siedem takich tomików, poniżej porównanie z albumami:

Także w 2015 roku miał miejsce testowy rzut kolekcji, ale ostatecznie skończyło się tylko na nim. Ukazały się cztery albumy, już wcześniej dostępne w naszym języku:

W końcu w 2016 roku, idealnie na 70-lecie powstania serii, ponownie zaczęto wydawanie pojedynczych albumów w odpowiednim formacie. W listopadzie rozpoczęto publikację od albumów: Dyliżans, Żółtodziób, Łowca głów, Skarb Daltonów, Jednoręki bandyta, Sarah Bernhard. Po 10 latach otrzymaliśmy komplet!

W sumie to tyle. Przynajmniej na rynku oficjalnym, gdyż zadziałali fani, i w polskiej wersji ukazały się choćby takie perełki:

„Oszustwo” do album dodatkowy, ukazało się w oryginale parę takich specjalnych wydań, spokojnie Egmont mógłby to wydać. Także warto zwrócić uwagę na album „Francuski Kucharz”, czyli swoisty chrzest Achdé, swoją drogą całkiem udany. „Podmiejski kowboj” to zbiór krótkich historyjek tworzonych przez różnych autorów, taki pastisz / hołd. Ciekawe, aczkolwiek bez rewelacji.

Mam nadzieję, że Egmont na poważnie rozważa dwie serie poboczne: Rantanplan to seria w której główną rolę pełni tytułowy pies głupszy od swojego cienia. Ponad 20 albumów do wydania!

Druga seria to swoista ciekawostka, w sumie 15 albumów zawierających dłuższe i krótsze historyjki tworzonych „na licencji” Morrisa: scenarzystą był Peter Mennigen znany u nas z serii „Malcolm Max” a za rysunki odpowiadało hiszpańskie Studio Ortega. Efekt jest ciekawy, tym bardziej, że Mennigen rzucał scenariuszami wprost z rękawa, w co Morris, przyzwyczajany do tworzenia jednego albumu średnio na rok, dwa lata, by nie uwierzył, stąd też wydawca nie podkreślał faktu, że za scenariuszami stoi praktycznie jedna osoba…

Oprócz tego jest też wiele zazwyczaj krótkich historyjek rozrzuconych po najróżniejszych magazynach, są też albumy poświęcone Morrisowi, są całkiem ciekawe dodatki z wydań zbiorczych, jak tylko Egmont się postara, w temacie Lucky Luke’a jest jeszcze całkiem sporo do wydania.

Zresztą już zapowiedziano dwa albumy, które kiedyś były wydane w głównej serii, ale były tworzone nie przez Morrisa, doszło do pewnych niesnasek (to w sumie też ciekawa i nieco dłuższa opowieść), albumy wypadły z głównej serii, później powróciły, u nas nie były w niej ujęte, ale też wyjdą. Zamieszanie, ale najważniejsze, że będą, a warto, bo są całkiem przyzwoitą lekturą.

No i oczywiście na wydanie czeka parę albumów z linii tzw. hommage, czyli albumy hołdownicze.

A na koniec jako bonusik kilka fotek z ciekawej publikacji autorstwa Marka Misiory poświęconej naszemu kowbojowi. To swoisty katalog różnych wydań, zabawek, płyt i innych rzeczy związanych z marka Lucky Luke. Z wielkimi podziękowaniami dla kolegi PJP od którego wyżebrałem tę publikację, za co jestem dozgonnie wdzięczny.

Byłbym zapomniał, miał być Lucky Luke w interpretacji dwóch uznanych polskich klasyków. Jerzy Wróblewski już był, nie można więc nie wymienić też Papcia Chmiela!

Ogromne podziękowanie dla Spiffa za szereg uwag i podpowiedzi oraz za udostępnienie paru zdjęć i podesłaniu kilku kolejnych – dzięki czemu pojawiło się tutaj nieco więcej porównań i ciekawostek! I oczywiście ogromne ukłony dla PJP za niezwykły artefakt!

Spis albumów wydanych w Polsce:

Egmont, pierwsze podejście:

Dyliżans (1991)
Wrażliwa stopa (1992)
Jesse James (1992)
Cyrk „Western” (1992)

KeyTex:

Daltonowie tracą pamięć (1992)

Egmont, drugie podejście, Klub Świata Komiksu:

Daltonowie na kuracji (1999)
Daisy Town (1999)
Mama Dalton (2000)
Narzeczona Lucky Luke’a (2000)
Śpiewający drut (2000)
Kanion Apaczów (2001)
Dalton City (2001)
Tortilla dla Daltonów (2002)
Cesarz Smith (2004)
Wielki książę (2004)
Biały jeździec (2005)
Spadek dla Bzika (2006)
Billy Kid (2007)
Karawana (2008)

Egmont, trzecie podejście, wydania zbiorcze w pomniejszonym formacie:

Lucky Luke TOM 1 (2009):
– Szyny na prerii
– Lucky Luke kontra Joss Jamonn
– Kuzyni Daltonów
Lucky Luke TOM 2 (2010):
– Sędzia
– Na podbój Oklahomy
– Ucieczka Daltonów
Lucky Luke TOM 3 (2011):
– W górę Missisipi
– Na tropie Daltonów
– W cieniu wież wiertniczych
Lucky Luke TOM 4 (2012):
– Rywale z Painful Gulch
– Góry Czarne
– Daltonowie i zamieć
Lucky Luke TOM 5 (2013):
– Daltonowie wciąż uciekają
– Miasto duchów
– Daltonowie odkupują winy
Lucky Luke TOM 6 (2014):
– Dwudziesty pułk kawalerii
– Eskorta
– Zasieki na prerii
Lucky Luke TOM 7 (2015):
– Calamity Jane
– Siedem opowieści o Lucky Luke’u
– Sznur wisielca i inne historie

Egmont, ostatnie podejście, główna seria w komplecie!

1 Kopalnia złota Dicka Diggera
2 Rodeo
3 Arizona
4 Pod niebem Zachodu
5 Lucky Luke kontra Pat Poker
6 Wyjęci spod prawa
7 Eliksir doktora Doxeya
8 Phil Defer
9 Szyny na prerii
10 Uwaga! Niebieskie stopy!
11 Lucky Luke kontra Joss Jamon
12 Kuzyni Daltonów
13 Sędzia
14 Na podbój Oklahomy
15 Ucieczka Daltonów
16 W górę Missisipi
17 Na tropie Daltonów
18 W cieniu wież wiertniczych
19 Rywale z Painful Gulch
20 Billy Kid
21 Góry Czarne
22 Daltonowie i zamieć
23 Daltonowie wciąż uciekają
24 Karawana
25 Miasto duchów
26 Daltonowie odkupują winy
27 Dwudziesty Pułk Kawalerii
28 Eskorta
29 Zasieki na prerii
30 Calamity Jane
31 Tortilla dla Daltonów
32 Dyliżans
33 Żółtodziób (Wrażliwa stopa)
34 Dalton City
35 Jesse James
36 Cyrk Western (Cyrk „Western”)
37 Kanion Apaczów
38 Mama Dalton
39 Łowca nagród
40 Wielki książę
41 Spadek dla Bzika
42 Siedem opowieści o Lucky Luke’u
43 Biały jeździec
44 Daltonowie na kuracji
45 Cesarz Smith
46 Śpiewający drut
47 Skarb Daltonów
48 Jednoręki bandyta
49 Sarah Bernhardt
50 Sznur wisielca i inne historie
51 Daisy Town
52 Fingers
53 Daily Star
54 Narzeczona Lucky Luke’a
55 Ballada o Daltonach i inne opowieści
56 Przeklęte ranczo
57 Nitrogliceryna
58 Alibi
59 Pony Express
60 Daltonowie tracą pamięć
61 Polowanie na duchy
62 Daltonowie na ślubie
63 Most na Missisipi
64 Belle Starr
65 Klondike
66 O.K. Corral
67 Marcel Dalton
68 Prorok
69 Artysta malarz
70 Legenda Zachodu

71 Piękna prowincja
72 Pętla na szyi
73 Człowiek z Waszyngtonu
74 Lucky Luke kontra Pinkerton
75 Kid Lucky 1 Uczeń kowboja
76 Samotny jeździec
77 Kid Lucky 2 Niebezpieczne lasso
78 Wujaszkowie Dalton
79 Kid Lucky 3 Statua Squaw
80 Ziemia obiecana
81 Kid Lucky 4 Podążaj za strzałą
82 Kowboj w Paryżu
83 Kid Lucky 5 Kid i inne dzieciaki
84 Kowboj w bawełnie
85 Arka Bzika
86 Kowboj pod presją

Egmont wymieszał główną serię z Kidem Lucky, można by to podzielić, wtedy końcówka wygląda tak:

75 Samotny jeździec
76 Wujaszkowie Dalton
77 Ziemia obiecana
78 Kowboj w Paryżu
79 Kowboj w bawełnie
80 Arka Bzika
81 Kowboj pod presją

Kid Lucky:

1 Uczeń kowboja
2 Niebezpieczne lasso
3 Statua Squaw
4 Podążaj za strzałą
5 Kid i inne dzieciaki

Albumy hołdownicze (hommage):

Człowiek, który zabił Lucky Luke’a
Wanted Lucky Luke
Lucky Luke na siodełku
Chocoboys

Albumy czekające na publikację:

Kid Lucky
Oklahoma Jim

Jolly Jumper ne répond plus
Les Indomptés
Dakota 1880

I oby więcej!!

O różnych dodatkowych historyjkach (także takich tylko dla dorosłych) można by jeszcze napisać parę słów, także ciekawostką są choćby filmy, w tym aktorskie z których pierwszy można było obejrzeć już w 1964 roku (tak, tak, to nie błąd!), a najnowszy serial miał premierę 23 marca 2026 roku, czyli wczoraj. Ale to tematy na może kiedyś…

Trzy wielkie serie humorystyczne. Wszystkie trzy debiutowały na naszym rynku w formie albumowej w czasach hegemoni wydawnictwa TM-Semic. Trzy serie, które po rożnych perturbacjach z wydaniami, wreszcie możemy przeczytać w naszym języku w praktycznie kompletnej formie. Powiedzmy, uściślając, kompletnej w każdym przypadku w znaczeniu głównej serii. Asteriks już od dłuższego czasu wydawany jest na bieżąco, obecnie także otrzymujemy kolejne wznowienie, tym razem uzupełnione o sporo dodatków. W przypadku Smerfów główna linia jest kompletna, obecnie otrzymujemy poboczne w postaci zlepku rożnych krótszych historyjek oraz serię Wioska Dziewczyn.

Trzecim tytułem jest Lucky Luke, który w tym przypadku zasługuje na największy podziw. Seria ta nigdy nie była takim hitem jak Asteriks, mimo to w lutym bieżącego roku ukazał się nakładem Egmontu ostatnio tom z regularnej serii, noszący budzący podziw numerek porządkowy 86!

Przy takiej ilości albumów nie ma się co dziwić, że poszczególne prezentują różny poziom, na szczęście praktycznie zawsze (niech będzie, prawie zawsze…) gwarantują wyśmienitą rozrywkę. Jest to także kawał historii, pierwsza historyjka z Lucky Lukiem ukazała się 10 października 1946 roku w 443 numerze magazynu Le journal de Spirou! Tak, dokładnie 80 lat temu!!!

Autorem historyjek jest Maurice De Bevere, który już od najmłodszych lat przejawiał artystyczne zdolności. Zauważyli to nawet jego nauczyciele, którzy podziwiając jego bazgroły na marginesach, poinformowali rodziców, że ich syn niczego nie osiągnie (w tamtych czasach artyści komiksowi, lekko mówiąc, nie byli zbyt poważani). Maurice jednak był uparty, do tego zafascynowany rysunkiem i animacją. Mimo niesprzyjających czasów, rysował co mógł, ćwiczył się w anatomii, wyspecjalizował się w karykaturach, próbował publikować gdzie się dało. Powoli jego prace pojawiały się w druku, w końcu nawet zawędrował na okładki magazynu Le Moustique. Pracował w studiu animacji, a także współpracował z wieloma znakomitymi twórcami, co pozwalało im nawzajem się wspierać i doskonalić wzajemnie swój warsztat. Wreszcie otrzymał szansę, w specjalnym wydaniu Almanachu Spirou miały ukazać się prace debiutantów (i dla almanachu były tworzone, choć pierwszy Lucky Luke zadebiutował chwilę wcześniej w samym magazynie, obie edycje różniły się… napisami w dymkach, a dokładniej, czcionką). Morris przygotował się do debiutu niezwykle pieczołowicie, nie dość że realizował swoje marzenia, to jeszcze patrzył mocno w przyszłość, choć głównie projektując postacie już od razu przygotowane pod potencjalną animację. Sam wybór imienia nie był przypadkowy, zastosował tutaj zasadę tej samej pierwszej litery, w odniesieniu zarówno do głównego bohatera jak i jego konia. Przyjął też pseudonim Morris, czyli jego imię w zamerykanizowanej formie. Ameryka zresztą zawsze go ciągnęła, a skoro udało się z komiksem, padł pomysł wyruszenia na wyprawę, który ziścił się w sierpniu 1948 roku. Morris wraz z przyjaciółmi ruszył do Nowego Jorku, mekki, jak to określał, komiksu i animacji.

Cały czas pracował nad przygodami Lucky Luke’a wysyłając swoje prace pocztą do Europy. Podczas wielu wojaży poznał założycieli magazynu Mad, co ugruntowało jego decyzje, by Lucky Luke stał się w pełni serią humorystyczną będącą parodią westernu. Mimo to wolał rysować niż pisać, a zrządzenie losu sprawiło, że to właśnie w stanach poznał pewnego francuza, który potrafił rysować, ale o wiele bardziej jednak odnajdywał się w pisaniu. Panowie się zaprzyjaźnili, co w końcu poskutowało współpracą i francuz tenże, czyli René Goscinny stworzył dla Morrisa parędziesiąt scenariuszy do historii do dzisiaj uważanych za złoty okres serii.

Po śmierci Goscinnego pojawiało się wielu rożnych scenarzystów, co niestety zaowocowało bardzo nierównym poziomem poszczególnych albumów. Morris zmarł 16 lipca 2001 roku, pozostawiając po sobie 70 albumów z przygodami dzielnego kowboja. Przygody te jednak nie skończyły się, seria jest kontynuowana przez Achdé, który odpowiada za rysunki, a albumy tworzone są do scenariuszy rożnych twórców, parę też napisał sam Achdé.

W Polsce Lucky Luke w formie albumowej zadebiutował w 1991 roku. Od razu warto podkreślić: w formie albumowej, gdyż debiut na łamach prasy odbył się znacznie wcześniej, do tego w różnej formie, ale o tym nieco później.

Egmont w 1991 i 1992 roku wydał w sumie cztery albumy, niestety wtedy seria na tym została zakończona.

W tym samym czasie swoich sił próbował też inny wydawca, w tym przypadku skończyło się na jednym albumie. Poniżej zdjęcia, także stopki, oraz porównanie z edycją Egmontu.

Ponowne podejście nastąpiło w 1999 roku, drugą edycję rozpoczęto albumem Daltonowie na kuracji. Po opublikowaniu parunastu albumów i ta edycja zakończyła się, to co ją wyróżnia, to zastosowanie charakterystycznej westernowej czcionki w tytułach. Z jednym wyjątkiem – tak w ramach ciekawostki.

W międzyczasie próbowano ze zbiorczymi wydaniami, był nawet rzut testowy kolekcji. Wreszcie jednak albumy powróciły i tym razem był to powrót w pełni udany – cała seria do 2026 roku ukazała się na polskim runku!

Poniżej fotki całej kolekcji, wszystkie albumy są w pierwszym wydaniu, nie kupowałem wznowień.

Pierwsze osiem albumów, tworzonych w pełni przez Morrisa, widać wyraźnie fascynację animacją, postacie są „zaokrąglone”, obłe, jakby wręcz wyjęte z filmów Disneya z tamtych czasów.

Do Morrisa dołącza Gościnny, kolejne albumy, poza Niebieskimi Stopami, tworzą już razem.

Współpraca trwa w najlepsze, a same historie zyskują coraz więcej wyrazu.

Jest coraz lepiej, to tutaj zaczyna się prawdziwa śmietanka, złoty okres dla serii!

Lektura wręcz obowiązkowa!

Coś się kończy coś się zaczyna… ostatnie sześć albumów do scenariusza Gościnnego…

Pojawiają się całkowicie nowi scenarzyści, efekt jest, delikatnie mówiąc, różny, ale bez tragedii. Goscinny jeszcze zaznacza swoją obecność, jest autorem scenariusza Daisy Town, także w Sznurze wisielca jest jego historyjka (Daltonowie jadą koleją).

Kolejne albumy nadal tworzy szereg scenarzystów, także i tutaj w jednym (Ballada) swoją obecność zaznacza Goscinny.

Ostatnie osiem albumów rysowanych przez Morrisa. Legenda Zachodu, a dokładniej Legenda Dzikiego Zachodu, gdyż tak prawidłowo powinien brzmieć tytuł tego albumu, pięknie kończy pewną epokę.

Achdé u steru, scenariusze rożnych autorów. Rysunkowo jest super, scenariuszowo raz lepiej raz gorzej, tragedii ponownie – raczej nie ma. Raczej to trafne określenie…

Kid Lucky, wcześniej pojawiły się dwa albumy przedstawiające dzieciństwo Lucky Luke’a, ale z powodu pewnych nieporozumień i niesnasek, zostały usunięte z regularnej serii. Obecnie powróciły, jednak na polskiej liście ich nie ma, ale Egmont zapowiedział już, że zostaną wydane. Achdé postanowił kontynuować pomysł, choć historie opowiedział na swój sposób. Wyszło całkiem zgrabnie.

Seria doczekała się albumów specjalnych, będących swoistym hołdem, tworzonych przez różnych artystów. Ukazało się ich kilka, obecnie w Polsce wydano cztery, w tym dwa które można potraktować jako małe arcydzieła, i to zarówno pod względem scenariuszowym jak i graficznym:

Na siodełku czyta się fajnie, choć rysunki mogą nie każdemu przypasować, a ostatni można potraktować jako album zupełnie zbędny i niepotrzebny. Ale tragedii nie ma. 😉

Między rożnymi edycjami Egmontu występowały czasem dość ciekawe różnice. Ot, druga edycja miała charakterystyczną czcionkę, poza jednym wyjątkiem: Daisy Town.

Zdarzało się, że zmiany były bardziej znaczące, jak choćby kolorystyka tła.

Pierwsza edycja czterech albumów miała tytuły zapisane czcionką najbardziej znaną, choć jej krój delikatnie różni się od najnowszej wersji.

Pierwsza edycja to oczywiście Egmont, ale za czasów gdy jeszcze podpisywał się z początku Gutenberghus. Zdjęcie stopek nie tylko dla opisu wydawcy, ale też dla pokazania dość znaczącej kwestii dla całej serii, a mianowicie tłumaczenia.

Niestety, Lucky Luke cierpi na podobny syndrom co Asteriks – mimo że pierwsze tłumaczenie momentami jest niechlujne i pojawiają się błędy, jest o wiele, wiele śmieszniejsze! To jak z Shrekiem, gdzie polska wersja po dziś dzień jest wybitna, w przypadku Egmontu nastąpiło tragiczne odśmieszanie dymków w seriach humorystycznych – co zauważył już w swoich opracowaniach znawca polskiego komiksu Marek Misiora. I autentycznie to widać, doskonałym przykładem jest album Wrażliwa Stopa, tracący wiele ze swojego uroku w edycji Żółtodziób. Egmont ma w podorędziu wielu naprawdę wspaniałych tłumaczy, niestety posiada też wielu partaczy. W przypadku Lucky Luke’a absolutnie nie ma tragedii, tłumaczenie jest bardzo porządne, ale wyraźnie widać, że momentami seria ta wiele, wiele traci. Kocham Asteriksa w pierwszym wydaniu, uwielbiam też cztery pierwsze LL – i aż szkoda, że w tej formie ukazało się ich tylko cztery…

Od razu fajna kwestia, pół strony w pierwszej edycji i drugiej, ze znaczną różnicą w tekście.

A tak jest w oryginale:

Sztuczny tłumacz podpowiada taką wersję:

Najstarsze albumy kryją nieco tajemnic, ot choćby pierwszą historyjką opublikowaną w prasie była Arizona 1880, tymczasem w wydaniu albumowym znalazła się ona w albumie trzecim.

Pierwsze oficjalne pojawienie się naszego kowboja, choć umieszczone w trzecim albumie:

I zakończenie pierwszej historyjki, już wtedy pojawił się znany motyw, choć dopiero później wszedł na stałe, a sama scenka została uzupełniona słynną piosenką.

W pierwszym albumie, tytułowa historyjka, w domyśle, gdyż nie zawsze pierwsze historyjki były okraszone tytułami, w wydaniu albumowym pozbawiona została całej jednej planszy. Jest ona o tyle ważna, że ogólnie przyjęte jest, że z początku Jolly Jumper nie gadał, a tutaj okazuje się, że jednak dość wcześniej zaczął wypowiadać swoje kwestie!

Pomiędzy planszami przedstawionymi powyżej powinna być jeszcze taka:

W tym samym albumie ostatnia historia (też bez tytułu w albumie) po planszy drugiej z tego zdjęcia a przed ostatnią (uwaga na spojlery):

powinna być uzupełniona taką:

W albumie Rodeo także zaginęła jedna plansza. Z nią w ogóle były zawirowania, gdyż Morris wysyłał wtedy plansze ze stanów, by zaoszczędzić, zarysowywał arkusze papieru z obu stron. No i drukarze tej akurat planszy nie zauważyli. Później powróciła, niestety w naszej edycji albumowej została pominięta, a powinna być pomiędzy tymi stronami:

Być może są jeszcze jakieś braki? Więcej na chwilę obecną nie zauważyłem, mam nadzieję, że kiedyś dostaniemy edycję kompletną.

Także ciekawostką jest zakończenie historii z pierwszym spotkaniem Daltonów, tych oryginalnych. Ogólnie kończą marnie:

jednak w pierwotnej wersji, niedopuszczonej do druku, koniec był o wiele, oj wiele mocniejszy:

Morris zresztą wkurzał się na cenzurę, choć nie miał wielkiego wyboru, wszak tworzył historyjki, których odbiorcami byli głównie nieletni. Swoje żale nie omieszkał pewnego razu wylać w krótkiej, acz bardzo wymownej, opowiastce:

Także dostało się paleniu tytoniu, w końcu Lucky Luke musiał zrzucić ten brzydki nałóg. Nie zostało to wyraźnie zaznaczone, ale samo rzucenie ma miejsce między tymi albumami:

Później doszło do takich abstrakcji, że nowe wydania Daisy Town nawet dostały przerobioną okładkę – zniknął papieros, zniknęły więc też dymkowe czaszki…

Musiała też zmienić się kultowa scena:

…która zresztą doczekała się większej liczby wariacji:

Jest nawet specjalna, z przestrogą:

Po porzuceniu nałogu odruchy zostały, ciekawie sportretowano je choćby w tych albumach:

„Dla dodania sobie animuszu”

„Nawet mnie zamurowało”

„Papieros mnie uspokoi. Nerwy mam całe w strzępach”

A na deser przykład ewolucji, część postaci powracała, choć czasem ze znaczącymi zmianami, ot choćby taki Billy the Kid.

I zagadka, co łączy te albumy? Podpowiedź: chodzi o tytuły.

Napstrykałem setkę fotek, więc może na dziś wystarczy, ciąg dalszy za jakąś chwilę, jak się ogarnę. Będzie odpowiedź na zagadkę, parę pewnych przykładów, będzie wersja prasowa i to z różnych gazetek, będzie album nie o numerze 2 ale znaczącym 0002, będzie o seriach pobocznych. A jako dodatek będzie o dwóch polskich klasykach, którzy przepięknie Lucky Luke’a sportretowali.

Ogromne podziękowanie dla Spiffa za szereg uwag i podpowiedzi oraz za udostępnienie paru zdjęć i podesłaniu kilku kolejnych – dzięki czemu pojawiło się tutaj nieco więcej porównań i ciekawostek!

Wielka księga Mario wyd 2 & Wielka księga Nintendo

Jakiś czas temu zakupiłem dwie bardzo ładnie prezentujące się książki z wydawnictwa Promise, niby specjalizującego się w pozycjach edukacyjnych, ale jeżeli pozostałe publikacje prezentują tak słaby poziom, to pozostawia to nieco do myślenia. Na książki te długo polowałem wyczekując jakiejś przyzwoitej okazji, gdyż okładkowa cena jest bardzo wysoka, niestety o wiele za wysoka w stosunku do jakości samego wydania.

Ale od początku.

Retro Gamer to anglojęzyczne czasopismo traktujące o klasyce growej, pierwszy numer ukazał się w 2004 roku, czyli jeszcze przed premierą PlayStation 3! Czasopismo cały czas jest wydawane, obecnie ukazał się już numer 282! jeden numer wstecz był artykuł o grze, która także zagościła na okładce: Shadow of the Colossus. Gra ta premierę miała w 2005 roku, czyli PO tym jak ukazał się pierwszy numer tego periodyku, a obecnie uznawana jest już oczywiście za klasykę. Zatrważające, jak ten czas leci!

Magazyn jest tworzony przez zapaleńców, oczywiście poziom poszczególnych artykułów jest różny, ale zawsze jest co poczytać, jest wprost zatrzęsienie wywiadów, wspominek, ciekawostek. Lanie wody też się zdarza, ale cały czas zachowuje wysoki poziom, obecnie wręcz dorobił się statusu kultowego. Do Polski można zamówić prenumeratę, można też zakupić edycję cyfrową.

Co jakiś czas wypuszczane są wydania specjalne, poświęcone rożnym konsolom, markom, gatunkom itp. Zazwyczaj to tematyczne składaki – czyli zbiory artykułów pochodzących z regularnego magazynu. Tych wydań specjalnych ukazuje się całkiem sporo, do tego dostają kolejne uaktualnione edycje.

I dwa takie wydania specjalne wydawnictwo Promise postanowiło wydać w naszym języku. Tak w ogóle, to zaczęło się od jednego i sporej wpadki, a obecnie magazyny w sumie są cztery…

Ale od początku.

Wpierw wydano Wielką księgę Mario. Okazało się, że położono po całości tłumaczenie – nie wiadomo do końca co się wydarzyło (taaaa), ale to co wydawca zaprezentował to była tragedia. Fuszera pełną gębą.

Wydawca szybko więc sklecił nowe wydanie, tłumacząc całość od nowa, do tego do tłumaczenia zatrudniając kompetentną osobę – znającą się bardzo dobrze na tematyce Nintendo i co najważniejsze, bodącą pasjonatem gier. Decyzja jak najbardziej słuszna, wkrótce Mario otrzymał drugie wydanie, odpowiednio oznaczone wielką dwójką na okładce. W podobnej formie wydano także Wielką Księgę Nintendo, tutaj na szczęście już od razu tłumaczoną przez tą sama osobę.

Wydanie prezentuje się od strony technicznej wręcz doskonale: spory format, gruby papier, twarda oprawa, świetna jakość druku. Coś nie zagrało z lakierowaniem miejscowym na okładce, tak jakby ktoś te lakierowanie określił na szybcika. Jednak to akurat to nie problem.

Tak to wydanie prezentuje się w odniesieniu do innych publikacji:

Ilość stron?

Kompendium PSX kosztuje 139 zł, licząc prawie 400 stron i naprawdę będąc świetną pozycją. Magazyn Switch to koszt 35-37 zł, prawie 150 stron w bardzo przyzwoitej formie wydania, idealnie nadającej się dla takiej publikacji.

Oryginalnie wydawane wydania specjalne Retro Gamera wydawane są jak nasze rodzime wydania specjalne serwowane przez ekipy PSX Extreme i Cd-Action. I to w zupełności wystarcza, gdyż to, jak wspominałem, zbiór artykułów prasowych prezentujących różny poziom. To nie żadna encyklopedia, nawet nazwanie tego kompendium to zbyt wielkie słowa. Oczywiście ładnie przygotowana, ze świetnymi ilustracjami, ale nadal, to gazetówka.

I takie coś wydawnictwo Promise postanowiło wydać w bardzo ładnej formie licząc sobie za to okładkowo 109 złotych. Skąd taka decyzja? Po co dorabianie na siłę ekskluzywności tam gdzie jest to zupełnie zbędne?

Tym bardziej, że dodatkowo wydawca pokpił sprawę i edycyjnie zaserwował nam piękną otoczkę, ale zawartość polskiej wersji pozostawia wiele do życzenia. I jeżeli byłaby to gazetka za 35 złotych, można by wiele przywar wybaczyć, ale jak aspiruje się do nie wiadomo czego, to należałoby zadbać o odpowiedni poziom. A nie odwalać fuszerkę. Żeby nie było, książki można oczywiście wyrwać taniej, spokojnie da się je kupić za 50-70 złotych każda. Co nadal jest za wysoką kwotą za to, co finalnie otrzymujemy.

Nieco zdjęć:

Tak, i tutaj już wtopki zaczynają rzucać się mocno w oczy:

Korektor i redaktor zaspali? A to tylko początek.

Ogólnie, CAŁA KSIĄŻKA jest pełna najróżniejszych baboli. Źle postawione spacje czy wcięte literki to norma. Najgorsze jest to, że tłumaczeniem zajęła się osoba doskonale orientująca się w tematyce Nintendo – i żeby nie było, pod tym względem wykonała swoją robotę świetnie. Tyle, że nie jest zawodowym tłumaczem, przez co wiele zdań jest przetłumaczonych nienaturalnie, brzmią bardzo sztucznie, co gorsza, zdarza się że w ogóle ginie sens wypowiedzi!

Przykładowe strony ciąg dalszy, do jakości druku żadnych zastrzeżeń nie można mieć, choć w składzie też zdarzają się babole, ale nie jakieś straszne, i na takie bardziej rażące natknąłem się może z dwa razy na publikację.

Tylko co z tego, skoro naprawdę, czyta się to momentami dość ciężko? Nie ma może tragedii, to nie poziom pierwszego wydania Księgi Mario, ale i tak, w stopce wymieniona jest osoba odpowiedzialna za korektę, czemu nie wykonała swojej pracy? Czemu redaktor nie zareagował?

Problemem jest także to, że te publikacje to zbiór artykułów, które ukazywały się w różnych działach magazynu, były także publikowane w różnym latach. Zdarzają si więc takie kwiatki, jak autor danego artykułu zastanawia się, czy dany tytuł dostanie wersję na np.: konsolę 3ds lub Wii. Takie rzeczy należałoby jednak poddać pewnej edycji, zaktualizować. Nie mam pojęcia, czy licencja na to pozwalała, ale jak nie, to choć można by dodać odpowiednią adnotację?

Innym problemem to poświęcenie miejsca danym tematom. Mario pod tym względem to swoiste kuriozum, choćby o ważnych odsłonach Galaxy tylko wspominano, za to o SunShine jest na 10 stronach. Oczywiście, takie kwestie dotyczą dostępności materiałów oryginalnych, ale tam też te wydania są często aktualizowane, więc może można było zadbać bardziej o dobór artykułów w polskiej, przypominam: przesadnie drogiej, publikacji?

Przykładowe fotki, ciąg dalszy:

Na babole nie trzeba długo czekać: 2023 rok. 😉

Ech, takie zdania aż rażą w oczy:

Często są to małostki, jak tutaj, nie lepiej i wyraziściej byłoby dać „gdy” a nie „jeśli”? I nie „lub pytały”, ale np.: „lub chciały zapytać”. I od razu jakoś lepiej się czyta i sens nawet jest wyraźniejszy.

To samo, to nie jest po polsku!

Żeby było śmieszniej, przepuściłem te teksty przez automatyczne tłumaczenie. Paradoks, wyszło naprawdę lepiej… Aż jest to przykre….

W przypadku Księgi Nintendo pojawia się ten sam problem co w przypadku Mario: tematów jest dużo, więc niektóre potraktowano dokładniej, a niektóre po łebkach. Przypominam, nie jest to kompendium, więc wiele tematów dotyczących Nintendo zostało przemilczanych.

Żeby jednak nie było: naprawdę jest co poczytać, jest sporo ciekawych czy to wywiadów czy niuansów, nadal pod tym względem jest to pozycja wartościowa, tylko mocno odbiór utrudnia jej forma wydania i brak korekty polskiego tłumaczenia.

Można porównać oba wydania, w sumie niby po co? A jednak jest po co, ot, niekiedy tematy się powtarzają, wiadomo, Mario i Nintendo. Ale spoko, gdy są to całkiem różne opracowania:

Niestety, jest też poważna wtopa:

Tak jest, aż 10 stron zostało powtórzonych w obu książkach! Genialne wprost, genialne! Tak, tak było w oryginale, i tak, w oryginale pojawiają się zmienione edycje, więc zapewne można by zaczerpnąć w jednym wydaniu jakiś inny artykuł. A jest przecież z czego!

Wydawnictwo Promise wydało coś co w oryginale ukazało się jako gazetka, i jakby wydali to w takiej formie jak nasze magazyny specjalne od CD-Action i PSX’a, w cenie 30-40 złotych – byłaby perfekcja. Ale nie, poszli w ekskluzywność, dali super papier i twarda oprawę, jednocześnie przywalając masakryczną cenę….

…i zapominając o dopracowaniu reszty. Fuszera pełną gębą. A może by tak zainwestować w zawodowego tłumacza, na korektę wziąć osobę która obecnie pełniła tę funkcję – powinna się spełnić w tej roli o wiele lepiej, ma wszak rozległą wiedze i orientuje się w temacie, może dodać jej też obowiązków redaktora – tak by dopieściła zawartość i zadbała o niuanse związane ze składem?

Ale nie, lepiej wypuścić wydmuszkę. Ciekawy jest ten nasz ryneczek.

Właśnie, taka dygresja, niedawno opisywałem książkę I’m Too Young To Die. Wielki przewodnik po grach FPS 1992-2002 tam też kulało dopracowanie tłumaczenia. Ogólnie, szukałem z ciekawości rożnych recenzji, i taka mała porada: jeżeli na jakimś portalu chwalą te wydania pod względem tłumaczenia, to można sobie zadać pytanie, jaki jest poziom kompetencji danych redaktorów. No cóż, znalazłem recenzję która chwaliła pierwsze wydanie księgi Mario pod względem tekstu. To nawet nie jest śmieszne…

Promise wydał jeszcze dwie książki z linii tych wydań specjalnych Retro Gamera (swoją drogą, nie powinno się na okładce odmienić tej nazwy? Kolega pyta): Retro Wspomnienia lat 80 i Retro Wspomnienia lat 90. Nie kupiłem, widziałem oferty po 70-80 złotych, a jeżeli jakość jest podobna co do ksiąg Mario i Nintendo – to sorry, ale podziękuję. Publikacje znam w wersji oryginalnej, i jeżeli chodzi o zestawienie artykułów – jest naprawdę dobrze – jest co poczytać. Swoją drogą, jest też tutaj artykuł o Mario, ten który już dwa razy został opublikowany. Ciekawe, czy wydawca zaserwował nam go po raz trzeci? 😉

Stwórz swoją własną witrynę internetową, za darmo na WordPress.com.Stwórz swoją własną witrynę internetową.
Zacznij za darmo